احمد على خان وزيرى

99

جغرافياى بلوچستان ( فارسى )

خوزستان را از تصرّف بهاء الدّوله به درآورد و تا دو سال در اختيار خود داشت تا آنكه در سال 384 ق ، بهاء الدّوله مجددا خوزستان را به تصرّف خود درآورد . سال بعد باز صمصام الدّوله مورد اختلاف دو برادر بود و در نهايت امر در سال 388 ق به دست ابو نصر ابن عز الدّوله گرفتار شد و به قتل رسيد . نك : تاريخ مفصّل ايران ، ص 171 ؛ مجمع الانساب ، ص 93 ؛ آل بويه ، ص 263 به بعد . ص 39 عضد الدّولهء ديلمى ابو شجاع فنا خسرو عضد الدّوله ، دومين پادشاه از سلسلهء ديلميان فارس ، فرزند ركن الدّولهء ديلمى . در سال 324 ق در اصفهان متولّد شد . بعد از وفات عماد الدّوله ديلمى در سال 338 ق به حكومت رسيد . در سال 355 ق ، مطيع ، خليفه عبّاسى ( 334 - 363 ق ) او را لقب عضد الدّوله داد . پس از مرگ معز الدّوله ، عمان ( 356 ق ) و كرمان را ( 357 ق ) متصرّف شد و قبايل بلوچ را به اطاعت خود درآورد . در سال 364 ق بغداد را گرفت . عضد الدّوله همواره به اهل ادب و ارباب فضل احترام مىگذاشت و شاعران معاصرش او را مىستوده‌اند . وى اوّلين كسى است كه از طرف خليفه عبّاسى ملقّب به « ملك » شد . عضد الدّوله در شوال سال 372 ق درگذشت و جنازه‌اش را در نجف اشرف ، جنب مرقد حضرت على ( ع ) به خاطر سپردند . عضد الدّوله علاقه فراوانى به اهل بيت داشت و بر مشاهد شهداى كربلا و مقبرهء حضرت على گنبد و بارگاه ساخت . در بغداد بيمارستان بنا نهاد و در شيراز بندامير را ساخت . نك : شاهنشاهى عضد الدّوله ؛ شذارت الذهب ، ج 3 ، صص 78 - 79 ؛ تاريخ مفصّل ايران ، صص 165 - 168 ؛ تاريخ گزيده ، صص 413 - 416 . ص 39 يسع پسر امير بو على محمّد بن الياس ، حاكم كرمان ، كه ابو على پس از مصالحه با معز الدّوله ديلمى به وى بدگمان شد و او را زندانى كرد . امّا چندى بعد او توسط بانوان حرم ابو على رهايى يافت و گروهى از بزرگان مملكت و سران سپاه با او بيعت كردند . از اين‌رو ، ابو على به سوى بخارا شتافت